วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 โดยมีพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้กฎหมายดังกล่าว
สาระสำคัญของพระราชบัญญัติฉบับนี้ ระบุว่า เนื่องจากเห็นสมควรแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้น โดยได้รับคำแนะนำและความยินยอมจากรัฐสภา
ในส่วนของ มาตรา 3 ให้ยกเลิกความใน (18) ของมาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งเดิมแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2562 และให้ใช้บทนิยามใหม่แทน โดยกำหนดว่า
(18) กระทำชำเรา หมายความว่า การกระทำเพื่อสนองความใคร่ของผู้กระทำ ด้วยการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น หรือการใช้อวัยวะอื่นของผู้กระทำ หรือวัตถุ ล่วงล้ำอวัยวะเพศหรือทวารหนักของผู้อื่น รวมถึงการให้ผู้อื่นกระทำกับผู้กระทำในลักษณะเดียวกัน
ทั้งนี้ การให้ผู้อื่นกระทำดังกล่าว ไม่รวมถึงกรณีที่ผู้อื่นใช้อวัยวะอื่นหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศหรือทวารหนักของผู้กระทำ และให้อวัยวะเพศหมายความรวมถึงอวัยวะเพศจากการผ่าตัด
ขณะที่ มาตรา 4 ได้เพิ่มบทนิยามใหม่เป็น (19) ของมาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายอาญา โดยบัญญัติคำว่า
(19) คุกคามทางเพศ หมายความว่า การกระทำโดยทางการ วาจา การส่งเสียง การแสดงอากัปกิริยาหรือท่าทาง การติดต่อสื่อสาร การเฝ้าดู การติดตามรังควาน หรือการกระทำด้วยประการใด ๆ รวมถึงการกระทำผ่านระบบคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นที่สามารถแสดงผลให้เข้าใจความหมายได้ ต่อผู้อื่น ในลักษณะที่ส่อไปในทางเพศ โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนรำคาญ อับอาย ถูกเหยียดหยาม หวาดกลัว หรือรู้สึกไม่ปลอดภัยในทางเพศ
นอกจากนี้ พระราชบัญญัติยังได้กำหนดบทลงโทษความผิดฐานคุกคามทางเพศไว้ชัดเจน โดยระบุว่า ผู้ใดคุกคามทางเพศต่อผู้อื่น หากการกระทำนั้นไม่เป็นความผิดฐานอนาจาร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
หากเป็นการกระทำอย่างต่อเนื่อง หรือกระทำซ้ำซากมากกว่าหนึ่งครั้ง และเป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำไม่สามารถดำเนินชีวิตได้ตามปกติ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
กรณีเป็นการกระทำในที่สาธารณสถานต่อหน้าธารกำนัล หรือกระทำผ่านระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
หากเป็นการกระทำต่อเด็กอายุไม่เกิน 15 ปี ไม่ว่าเด็กจะยินยอมหรือไม่ก็ตาม ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ในกรณีที่เป็นการใช้อำนาจเหนือ เช่น ผู้กระทำเป็นผู้บังคับบัญชา นายจ้าง หรือผู้มีอำนาจเหนือกว่า ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท
สำหรับเหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ ระบุว่า ปัจจุบันมีการกระทำความผิดทางเพศในหลากหลายรูปแบบ และเกิดขึ้นกับบุคคลทุกช่วงวัย ทุกเพศ รวมถึงผู้มีความหลากหลายทางเพศ ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายทั้งทางร่างกายและจิตใจแก่ผู้ถูกกระทำ
ที่ผ่านมา การกระทำในลักษณะคุกคามทางเพศยังถูกกำหนดความผิดเพียงฐานก่อความเดือดร้อนรำคาญ ซึ่งเป็นความผิดลหุโทษ และยังไม่สอดคล้องกับพฤติการณ์ของการคุกคามทางเพศโดยตรง จึงเห็นสมควรแก้ไขเพิ่มเติมบทนิยามคำว่า กระทำชำเรา และเพิ่มบทนิยามคำว่า คุกคามทางเพศ ให้ครอบคลุมการกระทำที่มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
